ROTTERDAM - De rechtbank Rotterdam oordeelt dat de man die begin 2024 een 82-jarige om het leven bracht, niet strafbaar heeft gehandeld. De verdachte verkeerde tijdens de steekpartij in een tijdelijke psychose. Daardoor kunnen zijn daden hem niet worden aangerekend. Dat betekent dat er geen straf wordt opgelegd.


Gebeurtenissen

Op 18 januari 2024 steekt een man, vanuit het niets en op klaarlichte dag, meermaals in op een 82-jarige voorbijganger. Dat gebeurt bij de Spaanse Brug in Rotterdam. Het slachtoffer overlijdt enkele dagen later in het ziekenhuis. Het slachtoffer is op leeftijd, maar staat tot de fatale dag nog volop in het leven. Daarna bedreigt de verdachte met zijn mes een vuilnisophaler.


Uitgeput en in de war

Zelf zegt de verdachte dat hij op 18 januari 2024 uitgeput is en in de war. Hij leeft op straat, eet en slaapt slecht. De man denkt dat hij in Polen is. Hij is bang dat hij wordt gedood. Hij spreekt mensen aan in het Pools en denkt dat mensen hem aanspreken in het Pools. Hij ziet gezichten die er niet zijn. In de ochtend steelt hij in een supermarkt een mes om zich te kunnen verdedigen. De verdachte denkt dat het 82-jarige slachtoffer één van de mensen is die hem wil aanvallen. De verdachte zegt dat hij het slachtoffer daarom heeft aangevallen, vanuit een soort instinct.


Alcoholprobleem en hersenletsel

De verdachte is onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Tijdens de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak zijn de psycholoog en psychiater van het PBC gehoord. Zij stellen vast dat de verdachte een alcoholprobleem had en niet-aangeboren hersenletsel door een eerder ongeluk. Ze kunnen niet vaststellen of uitsluiten dat verdachte stak en bedreigde in een psychose.


Vrieskou

Volgens de rechtbank Rotterdam was er duidelijk sprake van psychotisch gedrag. Drie dagen voor de steekpartij zakt de verdachte in elkaar tijdens een epileptische aanval, waarschijnlijk veroorzaakt door het stoppen met alcohol. Verdachte blijft een nacht in een ziekenhuis en leeft daarna meerdere dagen in de vrieskou op straat en eet en drinkt weinig. Volgens deskundigen maken een epileptische aanval en niet-aangeboren hersenletsel het brein kwetsbaar voor psychoses.


Psychose

In de dagen na de ziekenhuisopname vertoont verdachte raar gedrag. Hij loopt op de snelweg en stapt in de ochtend voor de steekpartij bij vreemden in de auto. De rechtbank denkt niet dat hij toen onder invloed was.


Ook na de steekpartij en bedreiging vertoont verdachte gedrag dat niet past bij de situatie. Hij loopt rustig weg, alsof het hem weinig doet. Al met al stelt de rechtbank vast dat verdachte verkeerde in een psychose. Die psychose werd waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van factoren: het plotseling stoppen met alcoholgebruik, de epileptische aanval, het niet-aangeboren hersenletsel, slaapgebrek, kou en slechte voeding.


Geen straf

De rechtbank is van mening dat de psychose het beeld van de werkelijkheid van verdachte zo heeft vervormd dat het gewelddadige gedrag daardoor volledig werd gestuurd en ook zo kan worden verklaard. De verdachte leed aan achtervolgingswaan en was bang dat hij zou worden aangevallen. Hij leed dus aan een psychische stoornis. Daarom kunnen de strafbare feiten de verdachte niet worden aangerekend. Er zal geen straf worden opgelegd. De rechtbank ziet geen aanleiding tot (gedwongen) behandeling. Deskundigen zagen daar tijdens het verblijf in het Pieter Baan Centrum geen aanknopingspunten voor. De psychose lijkt een tijdelijke stoornis te zijn geweest, veroorzaakt door bijzondere omstandigheden. De psychose verdween weer in een stabiele omgeving.


'Geen andere conclusie mogelijk'

De rechtbank realiseert zich heel goed dat dit oordeel de nabestaanden van het slachtoffer en bedreigde persoon waarschijnlijk zwaar valt. “Toch is er onder deze omstandigheden geen andere conclusie mogelijk”, zegt persrechter Morena van Baaren. “Hoe vreselijk het ook is wat er is gebeurd.”